Asset Publisher

Małe Muzeum Historii Puszczy Knyszyńskiej

Małe Muzeum Historii Puszczy Knyszyńskiej

 

To kolejny obiekt edukacyjny zlokalizowany w Kopnej Górze. Jego główną ideą było upamiętnienie wydarzeń z okresu Powstania Listopadowego 1831 roku zwanych „bitwą pod Sokołdą". Jednak mimo szczupłości pomieszczeń udało się stworzyć ekspozycję upamiętniającą dłuższy ciąg wydarzeń historycznych jakie miały miejsce w przeciągu wieków na terenie Puszczy Knyszyńskiej.

Muzeum, jak na dzieło leśników, pokazuje Puszczę w nietypowy sposób. Wynika to z faktu silnego związku Puszczy i historii na tym obszarze ale też potrzeby innego niż dotąd spojrzenia. W sąsiedztwie nadleśnictwa obejrzeć można inne ciekawe, typowo przyrodnicze wystawy, więc może warto spojrzeć też na wielowiekowe trwanie naszego lasu w inny sposób? Spojrzeć przez pryzmat życia licznych pokoleń żyjących tu przed nami. Przez pryzmat tego, co Puszcza gromadziła i przechowywała przez stulecia by dziś oddać nam ten depozyt. Spojrzeć na przedziwne splecenie przyrody i historii jakie się dokonało na tym obszarze.

Oto jak zwiedzający wprowadzani są w tematykę wystawy:

 

A ona wciąż trwa…

Puszcza Knyszyńska to miejsce szczególne, obdarzone swoistym duchem. Tworzy go zarówno wspaniała, właściwa tylko temu miejscu przyroda jak też wszystkie ślady jakie odcisnęli w tym miejscu ludzie różnych narodowości i kultur żyjący na naszych ziemiach w ciągu setek a nawet tysięcy lat. Bogata jest historia tego miejsca. Puszcza, choć położona na kresach, na uboczu wielkich historycznych wydarzeń, wiele widziała. W swych dziejach była na przemian oazą spokoju, stopniowego zagospodarowywania i przekształcania, to znów stawała się areną walk, wojen, powstań, przemarszów wojsk…

            Już w czasach prehistorycznych pojawił się tu człowiek korzystający z darów natury. Wędrowały wzdłuż rzecznych dolin Supraśli i Sokołdy koczownicze plemiona myśliwych. Pozostały po nich krzemienne narzędzia, groty strzał, pozostała wspaniała kopalnia krzemienia…

W późniejszych czasach próbowali skolonizować te tereny Jaćwingowie, Litwini, Mazowszanie. Zapuszczali się tu Rusini i Krzyżacy. Walczyli pomiędzy sobą, wypierali z zajętych terenów, znów wracali. Pozostały po nich drobne przedmioty codziennego użytku, broń przechowana i zakonserwowana przez wodę, torf…

Kolejny etap osadnictwa umożliwiła unia polsko-litewska która zaprowadziła pokój na tych terenach. Szybko powstawały puszczańskie osady, których mieszkańcy żyli z bogactw lasu. Zagospodarowywano go, karczowano trakty przecinające puszczę. Śladem po życiu i pracy ówczesnych ludzi są istniejące do dziś nazwy wiosek, leśnych uroczysk i strumieni częstokroć kryjące w sobie echa dawnych wydarzeń. Pozostały też po dawnych mieszkańcach zagubione drobne przedmioty – świadkowie minionych epok: medaliki, guziki, monety, podkowy …

Długo trwał tu spokój, ale po kilku wiekach wróciły wojny. Znów przez Puszczę maszerowały kolumny polskich, a częściej obcych wojsk. Pozostały po nich pruskie, rosyjskie czy francuskie monety, wojskowe guziki, resztki żołnierskiego oporządzenia…

Nadszedł XIX wiek a z nim wielkie powstania narodowe. Tu walczyli i ginęli powstańcy listopadowi, styczniowi. Pozostały po nich ustne, rzadziej spisane przekazy, resztki broni wyorywane podczas leśnych prac, zagrzebane w nadrzecznych skarpach wielkie, ołowiane kule. Pozostała mogiła w arboretum…

            Wystawa pokazuje tylko wyrywkowo uchwycone fragmenty z dziejów Puszczy Knyszyńskiej. Jest jak snop światła rzucony w kilka wybranych punktów, wydobywający je na chwilę z mroku dziejów. Może pozwoli na chwilę refleksji? Chcemy pokazać, że zmieniał się świat, ludzie, przetaczały wojny i powstania a puszcza niezmiennie trwała przez wieki. Ludzie ją zamieszkujący byli tylko małymi trybikami historii, dokładającymi własną, kolejną cegiełkę do jej dziejów. Teraz nasza kolej. Zapewne pozostawione przez nas przedmioty nie zaciekawią przyszłych pokoleń. My zatem pozostawmy dla nich w nienaruszonym stanie ten piękny las, supraską sosnę, nasze puszczańskie, świetnie zabezpieczone i przygotowane do kolejnych wieków trwania przyrodnicze bogactwo…

 

Zapraszamy do odwiedzenia naszego muzeum (po uprzednim umówieniu)